रामकृष्ण बान्तावाको

Author : अशोक राई
Published on : July 07, 2009


  
अशोक राई

        "सम्झनाको छाँगाबाट मीठो इन्द्रेणी लहरीँदा तपाई देख्नुहुनेछ आहा ! ती मान्छेहरू ! उज्यालोको गीत गाईरहेका हुनेछन् तरुण तरुणले जीवनको भाका, शब्द सत्ताको स्वभाविक सक्ति । हो मायाबी फूलहरूले गाईरहेका हुनेछन् । प्रत्येक रात सीरुको पातबाट खसेको युवती आँसु कठै ! त्यो पनि सुन्दर दु:ख हुनेछ । र हुनेछ जिन्दगीको बलेसीबाट क्षितिजको घाम हेरीरहेको एक दु:खी गीतकार उहि तपाई हाम्रा पृय रामकृष्ण बान्तावा जो शब्दहरूको पहाड उभ्याएर जीवनको उचाइ उभीन चाहन्छन् ।"

      रामकृष्ण बान्तावाको "आभा" एलबममा प्रदीप राज पाण्डेको मिठो बोलीले उद्घोषण भूमीकामा दिएको शब्दहरू हुन् यी । आभा मुकारुङलाई चर्चाको उचाइमा पुर्र्याउन बिशेष भूमिका खेल्ने र केही समय अघिसम्म रेडियो तथा एफ एमहरूमा निरन्तर बजिरहने उही "कता हिडेको कस्लाई खोजेको, भन न भन हे बिरानो परदेशी." बोलको गीत सर्बाधिक चर्चित थियो नेपालमा । गायिका आभा मुकारुङ्घलाई यही गीतका साथ स्टेज सोहरूमा देख्न पाइन्थ्यो उस बेला । लाग्छ रामकृष्ण बान्तावाले उनै गायिकाको लागि समर्पण गरेर एलबमको नाम पनि आभा नै राखि दिएको हो की ? किन पनि भने गितकार बान्तावाको गितहरू लाखौं श्रोताले सुने होलान् तर गितकार भने पछि मात्र चर्चामा आए जब उनको उपन्यास सघन तुँवालोको चर्चा चल्न थाल्यो ।

      रामकृष्ण बान्तावा नेपाल र हङकङमा चर्चित नाम हो । जस्लाई हामी एक मिलनसार साहित्यकारका रुपमा चिन्दछौ । उनको सघन तुँवालो मात्र हैन अन्य तीन उपन्यास निस्किसकेका छन् भने दुई नाटक, एक कविता र एक आधुनीक गितहरूको संग्रह प्रकाशित भइसकेकोछ । स्मरणीय के छ भने उनको उपन्यास सघन तुँवालो एसिया २००० नामक संस्थाको सहयोगमा अंग्रेजीमा प्रकाशन भइसकेकोछ भने अन्य सात अन्तरार्ष्ट्रिय भाषामा छापिने तरखरमा छ । हुन त उनले कविता र थुप्रै मीठा-मीठा गितहरूको रचना गरिसकेका छन् तथापी बान्तावा मूलतः साहित्यकार त्यसमा पनि उपन्यासकार हून् । आदिबासी गितकार समाज नेपालबाट उत्कृष्ट गितकारको पुरस्कार हात पारि सकेका बान्तावाको भरखरै बजारमा निस्केको आदिबासी गिति एलबममा हामी हौं आदिबासी बोलको मीठो आदिबासी गित पनि समाबेश छ । तीन दर्जन ज्यादा गीतहरू रेकर्ड गराइ सक्नु भएका गीतकार तथा साहित्यकार राम कृष्ण बान्तावाको धुावा, आभा र आवाज गिती एलबम बजारमा आइसकेकोछ ।

      तिमी भने परदेसको ठाउँमा

      म तिमीलाई सम्झदै गाउँघरमा

      आसु बररर.....................

      कतै परदेशीप्रतिको स्नेह कतै जून जस्तै शितल मायाको कल्पना र बिनायोको धूनहरूको बर्णन छ आभाभित्रका गीतहरूमा । एउटा पुरुष गीतकारले नारी समबेदना र करुणालाई महसुस् गर्नु र त्यसलाई शब्दमा ब्यक्त गर्नु मामूली कुरा होइन । कतै धोका दिने मायालु प्रतिको गुनासो, कतै छोडी जाने मायालुलाई कोमल शब्दले गरेका गालीहरू साच्चै कारुणीक र दर्दभरिएका छन् । बान्तावाको प्रतिभा र भावनालाई मान्नै पर्छ ।

      दुखै नदिइ छाल सरी उधै बहुँला

      गोली भन्दा बोली धार थापी सहुँला

      आभाभित्रका प्राय: गीतहरूले नारी मनभित्रका मायालु समबेदनाहरू र मायालु प्रति समर्पित भावनाहरूको प्रस्फुटन गरेका छन् । जस्तो कल्पनामा डोली चढी जाने मन, जुनीभरि साथ दिने बाचा, मायालुले बाटो भूल्दै छ की भन्ने तर्कना जस्ता नारी भावनाहरूको प्रस्तुती यस गीती संग्रहभित्रका सौन्दर्य हुन् ।

      बान्तावा आफू किराँतीको छोरो भएर पनि नामलाई चाहिँ उनले हिन्दुकरण गरेकाछन् । रामायणमा उल्लेखित राम पुरुषार्थ थिए भने महाभारतका कृष्ण गोपीनीहरूको हिरो थिए । बान्तावा पुरुषार्थी त छन् नै तर आधुनीक गोपीनीहरूसितको मोहजालमा परे परेनन् / पारे पारेनन् यो उनैलाई थाहा होला । तर उनको गितमा भएको यी शब्दले भने उनप्रति शंका नै लाग्छ ।

      माया लाउन पनि गाह्रो, लाए पछि झनै सारो

      यो मायाको मामीलामा सारै झमेला

      आकर्षक आभा एलबमको आवरणमा गायिकाको फोटो छ । बान्तावाका सटीक शब्द र भावुक गीतहरूलाई सुमधुर र कोकील गलाकी धनी उनै गायिका आभा मुकारुङले सजाएकीछिन् भने राजु सिंह, दिनेश बान्तावा, बशन्त मुकारुङ, सचिन सिंह, प्रबिण बराइली, पारस मुकारुङ र गायिका स्वयंको पनि यसमा संगीत रहेकोछ । बान्तावाका गितका शब्दहरूले श्रोताको मन भावुक बनाउँछ भने गायिकाको सुमधुर स्वरले मन्त्रमुग्ध पार्छ । खासगरि यस एलबममा नारी हृदय र समबेदनालाई उजागर गर्ने प्रेमील शब्दहरू सजिएका छन् ।

      अन्तमा बान्तावालाई भविश्यमा पनि फेरि यस्तै मीठा सृजनाहरू पस्कने शुभकामना दिन चाहन्छु ।