Send us your Literature

    Main Categories
Editorial / सम्पादकीय
Interview / अन्तर्वार्ता
Poetry / कविता
Story / कथा
Essay / निबन्ध
Drama / नाटक
Novel / उपन्यास
Criticism / समालोचना
Article / लेख
Lyrics / गीत/गजल
Memoir / संस्मरण
New Talent / नव प्रतिभा
Review / समिक्षा
English / अंग्रेजी
Others / विविध

  More Options
Interview / अन्तर्वार्ता
Most Viewed / धेरै पढिएका
Top Rated / धेरै मत पाएका
Videos / भिडियो
Photos / विशेष तस्वीरहरु
Published Books / सृजनशील साहित्य समाजबाट प्रकाशित पुस्तकहरु

  Advertisement


Titles Description    Advance Search

Published : October 23, 2008 | Author : किराँती भोगेन एक्ले
Category : Article / लेख | Views : 1031 | Rating :

  
किराँती भोगेन एक्ले

 
 

सृजनशील साहित्य समाज हङकङले प्रकाशित गरेको 'सृजनशील साहित्य' अर्धवार्षिक प्रथम अङ्कको विमोचन कार्यक्रममा हङकङे व्यस्तताको कारण सहभागी हुन सकिएन । दुईचार कुरा सुन्नेबुझ्ने मौका चुकेकोमा मन उधुम भुतभुतिरहेकै छ ।

पुस्तक जब सार्वजनिक भयो, लगतै फोन समिक्षा चालु । पुस्तकको रङ्गरूप, आकार प्रकारदेखि तौलसम्म, आदानप्रदानको माम्लामा मोलसम्म । केही गुनासाहरूका माझ प्रशस्तै प्रशंसा थुरियो मेरो कानसम्म पनि । जस्ले झनै सुखद उत्सुक्ता जगायो सपनामा धरी । समयको थोरै प्रतिक्षा पश्चात हात लागि भयो एउटा सुन्दर आवरणमा 'सृजनशील साहित्य'

सरसर्ति हेर्दा मात्रै पनि आवरणमा आँखा अल्झ्यो आठदश मिनेट । चाखैले पढ्ने रहर गर्दा एकाध घण्टा आवरणको रङ्गहरूमै टाँसिन पुगे आखाँसँगै मन । त्यही मनमा टाँसिएका रङ्गहरूलाई श्यामस्वेत शब्द चित्रमा कोर्ने चेस्टा गर्दछु । म चित्रकला अत्यन्त कम मात्र बुझ्छु, जस्तो मात्र लाग्छ । चित्रकला भनेको प्रमुख रूपमा रङ्ग रेखाहरू हुन् रे । तेसैको ज्ञान फिटिक्क छैन, कसरी बुझ्ने ? रातो- रगत, क्रान्ति, खतरा, शुभ । सेतो-शान्ती, शोक, शुभ । खै के के हो, के के । एउटै रङ्गको सयथरी अर्थ सयथरी रंगको हजारथरी । रंगको महिमा बुझिनसक्नु  । अनि कसरी बुझ्नु त्यो रंगैरंगले पोतिएको  रेखाभित्र जेलिएको चित्रलाई ! स्वयम चित्रकारले पनि कति त नबुझ्ला आफ्नै चित्र भोलि । तर यो 'सृजनशील साहित्य' प्रथम अङ्कको आवरण चित्र भने पहिले कतै देखेझैं चिनेझैं लाग्यो मनमा । आफ्नै शरिरको गन्ध चित्रबाट आइरहेझैं लाग्यो नाकलाई । चित्रको अग्रभागमा प्रस्टै देखिएको एउटा मानव, जस्लाई रुखमा बाँधेर निसाना बनाइएको छ तीरको, देखिन्छ रगताम्य । यो पक्कै आदिम मानव हुनुपर्छ । आजको नेपाल भन्ने देशको, मेरो आजको अस्तित्वको सुत्रधार । यो चित्रमानव किन र कसरी आदिम हो भन्न सकिन्छ भने, उसको शीरको सेतो पगरी, कम्बरमा बाँधिएको कक्षाडको उस्तै फेरा, जो आज पनि म पहिरने गर्छु विशेष अवसरहरूमा, आफ्नो पहिचान स्वरूप गर्वले । अझै आदिम नै भनेर त के ले किटान गर्छ भने, उसको आङभरि साँधिएको तीर र भूमिमाथि लडिरहेको धनुले । आजको आदिम सन्तानलाई त बरर भुटेकाछन् नी मेशीनगन र बमका छर्राहरूले । प्रमाण छ प्रथम र दोश्रो विश्व युद्ध । तेसो हुँदा यो तीर दागिएको मानव पक्का पनि गोली र बमले एकै छाक बनाइएकाहरूका पिता, पुर्खा हुन् । यसमा कोही शक छैन ।

चित्रकै अर्को भागको अग्रभूमिमा आदिम जातिको आदिमताको प्रमाणको रूपमा अझै जिउँदै रहेको आदिम बाजा ढोल देख्न सकिन्छ । परापूर्व कालमा यसको आविस्कार ताका, जुन बेला सभ्यताको यो चरणको परिकल्पना पनि गरिएको थिएन । जतिबेला मानिसहरू यायावर जीवनको पनि पूर्व कालमा थिए । हो, त्यसै सभ्यतामा जन्मिएको यो ढोल आजको जस्तो बाजाको रूपमा प्रयोग नभएर एउटा संचार माध्यमको रूपमा प्रयोग हुन्थयो'रे । सिकार गरिएको जनवारहरूको छालालाई ढलेका रुखका टोड्का परेका टुनाहरूमा मोहोरेर बनाइएको यो आदिम आविस्कार, दिनभर सिकार र कन्दमूल खोज्नको निम्ति जंगलभरि छरिएका आफ्नो परिवारका सदस्यहरूलाई एकत्रित गर्नको निम्ति संकेतको रूपमा बजाइन्थ्यो'रे । यसैलाई पछिलो समयमा हामी आदिम सन्तानहरूले आफ्नो पित्री पूजा, भूमि पूजा आदि अवसरहरूमा मंगल धुनको लागि प्रयोग गर्दै आइरहेकाछौं । हो यही हाम्रो आदिमताको चिनोलाई यहाँ प्रतिविम्वित गरिएको छ । महत्वपूर्ण कुरो, चित्रमा प्रतिविम्वित यस ढोलको मोहोरीमा प्रस्टसँग एउटा प्वाल परेको देखिन्छ । मलाई लाग्छ, चित्रकारको कुचिले त्यसै यो प्वाल पारेको होइन ।  वास्तवमा यो हाम्रो संस्कृतिमाथि भएको अतिक्रमणको सुन्दर अनि सटिक प्रतिक हो । चित्रको पृष्ठभूमिको मध्यभागमा एउटा सानो झुप्रो रहेको छ । हाम्रो गाउँघरको छाप्रोजस्तै, यस झुप्रोको आँगनमा, अल्लि माथितिर ढिस्कनोमा गाढारातो रंग अर्थात रगत पोतिएको प्रस्टैसँग देखिन्छ जसरी आजको नेपालमा, नेपालीहरू बस्ने बस्तिहरूमा अचम्मकै बेथितिसँग रगतहरू बगिरहेको छ । तर यो झुप्रो, आँगन, ढिस्को अनि पोतिएका रगतका टाटाहरू लाग्छ आजका होइनन् बर्षौंदेखिको हाम्रो आदिम इतिहासका प्रतीक हुन् । चित्रको पृष्ठभूमिको माथिल्लो अनि तल्लो दुबै भाग निक्कै नै महत्वको लाग्छ मलाई । त्यहाँ मूर्तअमूर्त रूपमा धेरै अर्थहरू कुचिकारको भावनाबाट लिपिएका छन् । मेरो टाउकोको आँखाले भ्याएसम्म नियालेर खिची छातीको प्रशोधन शाखाबाट पानीफोटो उतार्दा देखिएका तस्विरहरू हुन्/माथ्लो भागमा एउटा कालो अनुहारमा डरलाग्दा खुनी आँखा जसले उँधो धर्तितिर हेरिरहेको छ । त्यस्कै अर्थात त्यो अर्धअमूर्त कालो अनुहारको ठीक पछाडि झन्डै त्यसकै खोपडीनेर एउटा सिकारी बाज तिखो थुतुना सोझ्याएर कुनै पनि बेला बेग मार्ने काँटमा बसीरहेछ  । त्यहिँनेरको कालो भागको वरिपरि मज्जाले खोज्दा बाजजस्ता लाग्ने, गीद्धजस्ता लाग्ने अन्य थुप्रै तिखा धारिला थुतुनाहरू खुनी पञ्जाहरू उडिरहेझैं ढुकिरहेझैं देख्न सकिन्छ । भने, तल्लो उज्यालो सतहमा सेता  परेवाजस्तै चराहरू कतै उडिरहेका त कतै बसीरहेका देखेजस्तै लाग्छन् आँखाहरूलाई चित्रमाथि केहीबेर नियाल्दा । यी सप्पै माथिल्लो अँधेरो सतहमा देखिएका बाज नै हुन् र तल देखिएका जति चराहरू हुन भनी खुट्याउन सजिलो त केले पार्छ भने, चित्रको माथिल्लो खण्डको माझनेर एउटा सानो थोप्ला रातो रंग देखिन्छ । त्यो रातो रंगको थोप्ला ठीक त्यहाँनेर देखिन्छ, जहाँनेर कालो बाजले आफ्नो पञ्जाले किल्चिरहेको छ । अर्थात भनौं, गाँजीरहेको छ । मनले ननियाले कतिपय यी केवल देखिन्छन् रंगहरूका सानाठूला टाटाहरू । ठाडा, तेर्सा, गोला, बाङ्गा रेखाहरू मात्र तर साँच्चै डिस लाएर हेर्ने हो भने अझ धेरथोक देख्न, भेट्न सकिन्छ । यति लेखिसक्दा मलाई लागिरहैछ, यस चित्रभित्र कुँदिएका धेरै रंग र रेखाहरू खुट्याउन मेरो बुताले भ्याएन । तसर्थ त्यसको जिम्मा चित्रकलाका पारखी आँखाहरूकै भागमा पस्कन चाहन्छु ।

अन्तमा, निख्खर नस्ल बोधगम्य कविताभन्दा हजार गुणा शसक्त छ यो आवरण चित्र मेरो ठम्याईमा  । एउटा कविले लेखे जति सबै कविताहरूमा लेखेर पनि लेख्न बाँकि नै रहने विषयहरूलाई चित्रकार विवेक मुकारुङले एउटै चित्रमा एकैचोटि लेख्न सफल हुनुभएको ठहर छ मेरो । जस्को लागि समर्पित गर्दछु माथिका मेरा छन्द नमिलेका सप्पै शब्दहरू ।

 

 




1 2 3 4 5
please rate this article     Poor
Excellent    

 Visitor's Comments !
Posted by hangyug agyat on October 31, 2008
akle ji thanks for your view on srijanshil cover.i am glad to know that you really understand art and colour.
agyat

Most recent articles in Article / लेख category

महाभूकम्प र सुअवसर
लाहुरेहरू र आदिवासी जनजातीहरू अनागारिक जस्तो
मिथ्याको महाजंगलमा हङकङका नेपाली
नेपाली साहित्यमा युद्ध चेतनाको उपस्थिती
२०६८ सालको नयाँ वर्षले मलाई टेक नाथ रिजाल र भुटानी शरणार्थीहरूको ताजा सम्झाना गरायो
प्रशासनिक काम, स्रष्टाको पहिचान
कविताको फूल र दिमागको रेखा
भौतिक सौन्दर्य कि बौद्धिक सौन्दर्य ?
कविताको कमाल
प्रवासी किरातीहरूले कसरी अध्यन गर्ने किरात सौन्दर्यशास्त्र ?
म घर जाँदैछु
पुरानो आँखाले नयाँ वस्तु हेर्नु भयानक खतरा हुँदोरहेछ
सपनाको देश र माछाको अस्थिपिञ्जर
समुच्च विचारसँग म.....
नेपाली साहित्य प्रतिष्ठानले निर्माण गरेको इतिहासलाई छोएर हङकङ हेर्दा
सम्पादकीय
गीत शुभ र मंछी गल्ली
सृजनशील अराजकता अर्थात अराजकताको अन्त्य

    Links
Column / स्तम्भ

    Random Pick
गोगलमा नि खोजें तिमीलाई भूगोलमा नि खोजें !
कहीं कतै नापाएछी अन्तै बाटो रोजें -मैले अन्तै बाटो रोजें !!
फेसबुक, ट्वीटर, निम्बाज, पनि सबैतिर डुलें !
डुल्दा-डुल्दै थकाई लाग्यो हिड्ने बाटै भुलें- सानु हिड्ने बाटै भुलें !!
युतुव,भाइबर,स्कैपमा सर्च गर्दै खोजें !
काहीं कतै नदेखेछी अन्तै बाटो रोजें -सानु अन्तै बाटो रोजें !!!

    Statistics
Total Articles
670
Total Authors
231
Total Views
686269
Total Categories
15

  More Links

Srijanshil Sahitya Samaj Hong Kong, Online Literature Collection of all Genre ...
Copyright 2020 © www.literature.bagaicha.com